Helft van de thuiswerkenden wil niet zomaar terug naar kantoor

Thuiswerkers hebben hun leven inmiddels zo ingericht dat ze terugkeer naar kantoor moeilijk vinden. Dat blijkt uit een enquête die Nieuwsuur liet doen onder FNV-leden.

Thuiswerken helpt respondenten om werk te combineren met kinderen, mantelzorg en andere zorgtaken. Bijna de helft van de ruim 3000 respondenten stelt dat zij hun leven hebben aangepast aan thuiswerken. Een kwart zegt een andere baan te overwegen wanneer hun werkgever meer aanwezigheid zou eisen.

De belangrijkste reden om niet vaker naar kantoor te willen, is de angst dat de productiviteit omlaag gaat, meer reistijd en negatieve gevolgen voor gezondheid en geluk.

Voor veel van de respondenten is thuiswerken inmiddels een belangrijke arbeidsvoorwaarde. Een deel pleit ervoor om thuiswerken steviger te verankeren. Bijvoorbeeld als recht in wetgeving of cao, zodat de werknemer minder afhankelijk is van de werkgever of leidinggevende.

Een analyse van de afgesloten cao's over de afgelopen jaren laat zien dat bedrijven steeds vaker in hun cao afspraken maken over thuiswerken. In 2019 werd in 14 procent van de nieuwe cao's afspraken gemaakt over thuiswerken. Begin 2026 staat het in 38 procent van de nieuw afgesloten cao's.

Het gaat vooral om afspraken waarbij hybride werken wordt gefaciliteerd. In enkele uitzonderlijke gevallen worden afspraken in cao's gemaakt waarin een maximum aantal thuiswerkdagen staat.

Deze man heeft zijn gehele loopbaan tot nu toe alleen maar thuis gewerkt:

25 grote bedrijven

Afgelopen weken kwamen grote bedrijven in het nieuws omdat zij de touwtjes van het thuiswerken strakker aantrekken. Zo wil ABN Amro dat hun medewerkers de helft van de tijd terugkomen naar kantoor. Booking.com moest via de rechter afdwingen dat medewerkers twee dagen naar kantoor komen. En recent legde ook VodafoneZiggo het thuiswerkbeleid aan banden.

Uit een rondgang van Nieuwsuur onder 25 grote bedrijven blijkt dat hybride werken door veel bedrijven wel is omarmd. Geen van de bedrijven vraagt hun medewerkers om volledig op kantoor te werken. De meeste werkgevers willen hun medewerkers twee of drie dagen op kantoor zien. Daar is volgens de bedrijven ook geen discussie over.

"De kracht van kantoorwerken zit vooral in samenwerking, innovatie, ontwikkeling en sociale verbinding. De kracht van thuiswerken zit in flexibiliteit, concentratie en een goede werk-privébalans", zegt een woordvoerder van Nationale Nederlanden, waar ze medewerkers aanmoedigen om twee dagen naar kantoor te komen.

Bij Achmea, Arcadis en de Rabobank zijn op dit moment geen verplichte kantoordagen. "Wij zien geen aanleiding om te werken met een aanwezigheidseis. De ervaringen met hybride werken zijn positief", zegt een woordvoerder van de Rabobank.

Advocaat arbeidsrecht Ruud Schepers van advocatenkantoor Kennedy Van der Laan krijgt veel vragen van werkgevers hoe zij werknemers weer wat vaker naar kantoor kunnen krijgen. Maar helemaal terug naar kantoor willen de bedrijven niet: "Je ziet dat de krapte op de arbeidsmarkt en de war on talent toch maakt dat werkgevers aantrekkelijk willen blijven. En daar hoort thuiswerken in deze tijd ook bij."

Bovendien kan een werkgever niet zomaar eenzijdig het thuiswerken verbieden, zegt Schepers. "Als een werkgever jarenlang het thuiswerken oogluikend heeft toegestaan, kan het zo zijn dat daar op enig moment ook een verworven recht bestaat." Dat recht is dan een arbeidsvoorwaarde van de werknemer. "Om die eenzijdig te wijzigen moet een werkgever goede redenen hebben", zegt Schepers. "Dan moet de werkgever ook kijken naar welke belangen er spelen bij de werknemer."